R.Moratov: “Obyektiv mäğlümat bulğanda ğına xaqimiät orğannarı waqıtında qarar qabul itä”

2 Fevral' 2010 г., 14:03

(Qazan, 2 fevral', “Tatar-inform”, Aygöl Fäxretdinowa). Barı obyektiv mäğlümat bulğanda ğına xaqimiät orğannarı uñay näticälärgä ireşü öçen üz waqıtında çişeleşlär tabıp, bara torğan waqiğalarğa yoğıntı yasıy ala. TR Prem'yer-ministrınıñ berençe urınbasarı Rawil Moratov statistiqa orğannarı xezmäteneñ ähämiäten änä şulay bäyäläde. Ul uzğan yıllarda statistiqa orğannarınıñ näticäle eşçänlege yärdämendä küp problemalar çişelügä basım yasap, alarğa layıklı eşläre öçen Xökümät isemennän räxmät belderde. Ämma tınıçlanırğa irtäräk. Alda statistiqa orğannarın tağın da zurraq eşlär kötä.
Moñarçı tulısınça çişeleş tapmağan, mäsälälärne xäl itärgä kiräk bulaçaq. Şularnıñ berse- statistiqa orğannarınıñ munitsipalitetlarda elektron xucalıq xisabın oyıştıru. Mondıy xisap 63 awıl cirlegendä bötenläy alıp barılmıy, 81 yendä yartılaş qına qullanıla. Bu töbäktäge cir kişärlekläre, toraq fondı, terlekçelek h.b. mäğlümatlar tuplawğa qağıla. 17 munitsipalitetta bu mäsäläne üzäkläşterep xäl itärlek cawaplı keşe bilgelänmägän. Rawil Moratov bu wazifanı urınnardağı vedomstvoara komissiälär citäkçelärenä yökläwne täqdim itte.
İktisadnıñ real' sektorında wäzğıätne küzätep baru buyınça da statistiqa orğannarına zur burıç quyılğan. “Xezmätkä tüläw fondına tüläwlär, salım tüläwläre buyınça eşne qatği formada uzdırırğa kiräk. Monıñ öçen tögäl monitoring taläp itelä”, -di Rawil Moratov. Anıñ fikerençä, bu yıllardağı barlıq xisap sistemasın analizlap, munitsipal', başqarma xaqimiät orğannarındağı däğwalarnı isäpkä alıp, alarğa bälki qayber üzgäreşlär kertergä dä kiräk bulır. Rawil Moratov beldergänçä, däwlät statistikası ölkäsendä federal' zakazlarnı respubliqa zakazı belän tulılandıru zarur. Bu mäs'älädä Tatarstan initsiator bulıp çığarğa äzer. Xäzerge etapta berläşterelgän formattağı statistikağa kerergä tieşle mäs'älälär isemlegen bilgelärgä kiräk bulaçaq. Bu eştä töp cawaplılıq üzäge Däwlät statistikası federal' xezmäteneñ TR idaräse bulaçaq.
“Qayber kürsätkeçlär, ayıruça, munitsipal' berämleklärneñ, töbäk başqarma xaqimiät orğannarınıñ eş sıyfatın xarakterlauçı indikatorlar analitik xisaplar belän ürelep barırğa tieş. Mäsälän, ildä qaysı yunäleşlär buyınça respublikanıñ niçänçe urın alğanın kürsätkändä, anıñ eçtälegen, moña nindi kürsätkeçlär aşa ireşelgän yäki ireşelmägänen kürsätergä kiräk. Bu bezgä xatalarıbıznı kürer öçen, alarnı alğa taba qabatlamas häm yuğarıraq kürsätkeçlärgä ireşü öçen, iqtisadıñ tege yäki bu sektorın üsterü turında qararlar qabul itü öçen kiräk”, - dip belderde Prem'yer-ministrnıñ berençe urınbasarı. Xäzergä andıy analitik östämälär yuk, sannar ğına birelä. Alğa quyılğan bu burıçnı çişüdä statistiqa orğannarına TR İqtisad ministrlığı yärdämgä kiläçäk. “Bu üzenä ber däwlät zakazı bulıp sanala. Ul kiçekmästän xäl itüne sorawçı mäs'älä”, -dip assızıqladı Rawil Moratov.